गंगापूरचे कुरुक्षेत्र: संजय जाधवांची वाढती पकड आणि प्रशांत बंबांचा 'चालबाज' डाव – एक सखोल राजकीय विश्लेषण

प्रस्तावना

मराठवाड्याच्या राजकारणात छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्हा नेहमीच केंद्रस्थानी राहिला आहे. या जिल्ह्यातील गंगापूर विधानसभा मतदारसंघ आणि आगामी गंगापूर नगर परिषद निवडणूक सध्या एका निर्णायक वळणावर येऊन ठेपली आहे. गेल्या दीड दशकापासून या मतदारसंघावर एकहाती वर्चस्व गाजवणारे भाजपचे आमदार प्रशांत बंब आणि त्यांच्या विरोधात आक्रमकपणे उभे ठाकलेले महाविकास आघाडीचे नेतृत्व, विशेषतः संजय जाधव आणि सतीश चव्हाण यांची जोडी, यामुळे गंगापूरचे राजकारण ढवळून निघाले आहे.

'गंगापूरचे अनभिषिक्त सम्राट' अशी ओळख निर्माण करणाऱ्या प्रशांत बंब यांच्यासाठी २०२४ ची विधानसभा निवडणूक धोक्याची घंटा ठरली आहे. सलग चौथ्यांदा विजय मिळवला असला तरी, त्यांच्या मताधिक्यात झालेली प्रचंड घट आणि विरोधकांची वाढती ताकद, हे बंबांच्या 'चालबाज' राजकारणासमोरील सर्वात मोठे आव्हान ठरले आहे.

प्रस्तुत अहवाल प्रशांत बंब यांची राजकीय कारकीर्द, त्यांच्यावरील गंभीर आरोप आणि संजय जाधव यांच्या नेतृत्वाखालील विरोधकांचे वाढते प्रस्थ यांचा सविस्तर वेध घेतो.

---

१. प्रशांत बंब: वादळ आणि वर्चस्व (२००९-२०२४)

प्रशांत बंब यांचा राजकीय प्रवास हा एखाद्या चित्रपटाच्या कथेपेक्षा कमी नाही. २००९ मध्ये एक अपक्ष उमेदवार म्हणून राजकारणात प्रवेश केलेल्या बंब यांनी अल्पावधीतच गंगापूरवर आपली पकड निर्माण केली. मात्र, २०२४ च्या निवडणूक निकालांनी त्यांच्या वर्चस्वाला मोठे तडे दिले आहेत.

१.१ निवडणूक निकालांचे विश्लेषण: घसरता आलेख

प्रशांत बंब यांनी सलग चार विधानसभा निवडणुका जिंकल्या आहेत. मात्र, आकडेवारी पाहिल्यास त्यांचा जनाधार हळूहळू कमी होत असल्याचे दिसून येते.

वर्ष	विजयी उमेदवार	मिळालेली मते	प्रतिस्पर्धी (मविआ/इतर)	मताधिक्य (Lead)	विश्लेषण
२०२४	प्रशांत बंब (भाजप)	१,२५,५५५	सतीश चव्हाण (१,२०,५४०)	५,०१५ 🔻	मोठी घट; काठावरचा विजय.
२०१९	प्रशांत बंब (भाजप)	१,०७,१९३	संतोष माने (७२,२२२)	३४,९७१	निर्विवाद वर्चस्व.
२०१४	प्रशांत बंब (भाजप)	५५,४८३	अंबादास दानवे (३८,२०५)	१७,२७८	भाजप प्रवेशाचा फायदा.
२००९	प्रशांत बंब (अपक्ष)	५३,०६७	आण्णासाहेब माने (२९,५६८)	२३,४९९	प्रस्थापितांना धक्का.

वरील तक्त्यावरून स्पष्ट होते की, २०१९ मध्ये ३४,९७१ मतांचे मताधिक्य घेणाऱ्या प्रशांत बंब यांना २०२४ मध्ये केवळ ५,०१५ मतांच्या निसटत्या फरकाने विजय मिळवता आला आहे. ही घट तब्बल ८५% आहे.

१.२ 'विकासपुरुष' की 'विवादपुरुष'?

प्रशांत बंब यांची प्रतिमा दुहेरी आहे. एकीकडे ते मतदारसंघातील विकासकामांसाठी ओळखले जातात, तर दुसरीकडे ते आपल्या आक्रमक कार्यपद्धतीमुळे सतत चर्चेत असतात. प्रशासकीय अधिकाऱ्यांच्या विरोधात उघडपणे भूमिका घेणे आणि भ्रष्टाचाराचे आरोप करणे, हा त्यांचा प्रशासनावर दबाव टाकण्याचा 'डाव' असल्याचा आरोप विरोधक करतात.

२. प्रशांत बंबांचा 'चालबाज' डाव: रणनीती आणि आरोप

"राजकारणात जो हल्ला करतो, तोच बचाव करतो," हे सूत्र बंब यांनी अंगीकारलेले दिसते.

२.१ गंगापूर सहकारी साखर कारखाना घोटाळा

आरोप: २०२० मध्ये, प्रशांत बंब आणि इतर १५ जणांवर शेतकऱ्यांचे ९ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त पैसे बेकायदेशीररीत्या वळवल्याचा गंभीर आरोप करण्यात आला. फिर्यादी कृष्णा पाटील डोंगावकर यांच्या तक्रारीनुसार, बंब यांनी बनावट कागदपत्रे तयार करून रक्कम हडपली.

बंबांचा बचाव: हे आरोप राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचे सांगत, निधी शेतकऱ्यांच्या संमतीनेच हस्तांतरित केल्याचा दावा त्यांनी केला आहे.

२.२ प्रशासनावर प्रहार (Diversion Tactics?)

स्वतःवर आरोप होताच, बंब यांनी प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना लक्ष्य करण्याची रणनीती अवलंबली आहे:

• जिल्हा परिषद (४.७ कोटींचा घोळ): जून २०२५ मध्ये त्यांनी बांधकाम विभागातील अधिकाऱ्यांवर काम न करता बिले काढल्याचा आरोप केला.
• मनपा प्रशासकांचा 'शाही' खर्च: जानेवारी २०२५ मध्ये त्यांनी मनपा प्रशासकांवर १४.४५ लाख रुपयांचा सार्वजनिक निधी वैयक्तिक सोयीसुविधांसाठी वापरल्याचा आरोप केला.

राजकीय जाणकारांच्या मते, अधिकाऱ्यांना सतत चौकशीच्या फेऱ्यात अडकवून स्वतःवरील आरोप झाकण्याची ही एक रणनीती असू शकते.

३. संजय जाधवांची रणनीती आणि मविआचे आव्हान

प्रशांत बंब यांच्या राजकारणाला शह देण्यासाठी संजय जाधव (परभणी खासदार) आणि स्थानिक पातळीवर सतीश चव्हाण यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे.

• स्थानिक वि. बाहेरचा: बंब यांची कार्यपद्धती 'कॉर्पोरेट' असल्याची टीका होते. याउलट, महाविकास आघाडीने 'मातीतील माणूस' ही प्रतिमा उभी केली आहे.
• मराठा फॅक्टर: संजय जाधव यांनी मराठा आरक्षणाचा मुद्दा (मनोज जरांगे फॅक्टर) प्रभावीपणे मांडल्याने बंबांची पारंपरिक मतपेढी दुभंगली.

४. आगामी रणसंग्राम: नगर परिषद निवडणूक २०२५

ही निवडणूक प्रशांत बंब आणि संजय जाधव यांच्यासाठी 'लिटमस टेस्ट' ठरणार आहे.

बंबांचे लक्ष्य: विधानसभा निवडणुकीतील कसर भरून काढण्यासाठी बंब ही निवडणूक पूर्ण ताकदीने लढवतील. त्यांनी आतापासूनच प्रभावनिहाय बैठका सुरू केल्या आहेत.

विरोधकांची रणनीती: पाणीपुरवठा, स्वच्छता आणि रस्ते या मूलभूत प्रश्नांवर भर देऊन स्थानिक आघाड्यांशी युती करण्याची मविआची योजना आहे.

निष्कर्ष:
२०२५ ची नगर परिषद निवडणूक ही केवळ सत्तेची लढाई नसून ती गंगापूरच्या भविष्याची दिशा ठरवणारी असेल. ५००० मतांचे नाममात्र अंतर हे सिद्ध करते की संजय जाधव आणि सतीश चव्हाण यांनी एक भक्कम पर्याय उभा केला आहे. जर बंब यांनी आपल्या कार्यपद्धतीत बदल केला नाही, तर आगामी काळात परिवर्तन अटळ असू शकते.