हिंदू असणे म्हणजे भारताची जबाबदारी: गंगापूर हिंदू महासंमेलनात सरसंघचालक मोहन भागवत यांचा ५ सूत्री संदेश
"दुर्जनांकडे शक्ती असते विनाशासाठी, तर सज्जनांची शक्ती रक्षणासाठी!" - सरसंघचालकांचे रोखठोक प्रतिपादन
"आपण हिंदू आहोत, याबद्दल कोणाच्याही मनात संशय असण्याचे कारण नाही. ती आपली ओळख आहेच; पण 'हिंदू' असणे म्हणजे नक्की काय? तर पहिली गोष्ट म्हणजे, हिंदू समाज हा भारत देशासाठी जबाबदार असणारा समाज आहे. जर या देशाला काही बरे-वाईट झाले, तर त्याचा जाब स्वतःला हिंदू म्हणवणाऱ्यांनाच विचारला जाईल," असे रोखठोक प्रतिपादन राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहनजी भागवत यांनी केले.
गंगापूर येथे आयोजित करण्यात आलेल्या भव्य 'हिंदू महासंमेलना'त ते बोलत होते. यावेळी व्यासपीठावर उपस्थित मान्यवर संत-महंतांनी आणि सरसंघचालकांनी हजारो समाजबांधवांना हिंदू समाजाची भूमिका, भारताचा मूळ स्वभाव आणि सामाजिक कर्तव्यांबद्दल मार्गदर्शन केले.
सरसंघचालक डॉ. मोहनजी भागवत यांचे ५ प्रमुख मुद्दे:
यावेळी उपस्थितांना संबोधित करताना सरसंघचालकांनी पाच महत्त्वाच्या सूत्रांवर भर दिला:
१. भारत: भौगोलिक नाव नव्हे, तर 'स्वभाव'
गंगापूरवासीयांना संबोधित करताना डॉ. भागवत म्हणाले की, भारताकडे केवळ एक जमिनीचा तुकडा म्हणून पाहू नका. भारत हा एक 'स्वभाव' आहे, जो संपूर्ण जगाला आपले मानतो. आपल्या देशात पूजापद्धती, वेशभूषा, खानपान आणि जाती-उपजातींमध्ये प्रचंड विविधता आहे. तरीही, या सर्व विविधतेचा स्वीकार करून एकत्र चालणे, हाच हिंदूंचा स्वभाव आहे.
२. शक्तीला असावे 'चारित्र्याचे' पाठबळ
जगामध्ये केवळ समर्थ आणि शक्तीसंपन्न समाजाचेच ऐकले जाते. पण शक्ती म्हणजे केवळ शारीरिक बळ नव्हे, तर तिला बुद्धी, नीती आणि चारित्र्याची (शील) जोड असावी लागते. "दुर्जनांकडेही शक्ती असते, पण ती विनाशासाठी वापरली जाते. याउलट सज्जनांच्या शक्तीला शीलाचे (चारित्र्याचे) पाठबळ असते."
३. सामाजिक समरसतेचा संदेश
समाजातील एकजूट केवळ भाषणांपुरती मर्यादित नसावी. आपल्या आजूबाजूला काम करणारे कष्टकरी, विविध ज्ञाती-बांधव हे आपले मित्र झाले पाहिजेत. केवळ कामापुरता संबंध न ठेवता, त्यांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणे आणि 'तो माझाच आहे' ही भावना जोपासणे आवश्यक आहे.
४. कुटुंब प्रबोधन: टीव्ही-मोबाईल बाजूला ठेवा
आजच्या काळात कुटुंब व्यवस्था टिकवणे महत्त्वाचे आहे. यासाठी उपाय सांगताना सरसंघचालक म्हणाले की, "आठवड्यातून एकदा तरी कुटुंबाने टीव्ही आणि मोबाईल बाजूला ठेवून एकत्र बसले पाहिजे." यावेळी आपली कुलपरंपरा, संस्कृती आणि सामाजिक कर्तव्यावर चर्चा झाली पाहिजे.
५. 'स्वदेशी'चा आग्रह आणि नागरी कर्तव्य
देशभक्ती म्हणजे केवळ सीमेवर लढणे नव्हे, तर दैनंदिन जीवनातील कृतीही देशसेवाच आहेत. आपण खरेदी करत असलेल्या वस्तूमुळे माझ्या देशातील माणसाला रोजगार मिळणार आहे की नाही, याचा विचार करा. पाणी वाचवणे आणि सार्वजनिक नियम पाळणे हा सुद्धा देशभक्तीचाच एक भाग आहे.
संतांच्या वाणीतून: संघटनेचा आणि संस्काराचा जागर
"ही हिंदूंच्या आत्मसन्मानाची गाथा" – भास्करगिरीजी महाराज
"संघाचा शंभर वर्षांचा प्रवास हा केवळ संघटनेचा इतिहास नाही, तर हिंदू समाजाच्या आत्मसन्मानाची, संयमाची आणि सातत्याची गाथा आहे."
"जागरूक समाज हाच खरा उपाय" – रामगिरीजी महाराज
"आज जगभरात हिंदू समाजासमोर अनेक आव्हाने उभी आहेत. बांगलादेशात हिंदूंवर होत असलेले अत्याचार हे त्याचे जिवंत उदाहरण आहे. संघटित समाजच आपले संरक्षण करू शकतो."
"संस्कृती जपली तरच ओळख टिकेल" – शांतीगिरीजी महाराज
"समाजाची खरी सुरक्षितता शस्त्रात नाही, तर संस्कारात असते. पालकांनी मुलांवर केवळ सुविधा नव्हे, तर संस्कारही रुजवले पाहिजेत."
निष्कर्ष
जग हे एक बाजारपेठ असू शकते, पण भारतासाठी ते एक कुटुंब (Family) आहे. 'वसुधैव कुटुम्बकम' ही आपली शिकवण असून, संपूर्ण विश्वाला आपलेपणा देण्याचे सामर्थ्य भारतात आहे. त्यासाठी गंगापूर आणि परिसरातील हिंदू समाजाने संघटित, चारित्र्यसंपन्न आणि कर्तव्यनिष्ठ व्हावे, असा एकमुखी सूर या महासंमेलनातून उमटला.
Comments
Post a Comment